Zanim przeczytasz dalej: to zapis rozmowy z tamtego czasu. Przepisy o upadłości konsumenckiej zmieniały się po 2020 roku i zmieniają się dalej. Zanim podejmiesz jakąkolwiek decyzję w swojej sprawie, sprawdź aktualny stan prawny u prawnika. Zostawiam tutaj liczby, historię i warstwę mentalną — bez opisu przepisów.
Jeszcze nigdy w historii nie było tak prosto wyjść z długów, jak w czasach, w których żyjemy teraz.
Nigdy nie było tyle możliwości, tyle polubownych rozwiązań i tyle rozwiązań systemowych, które nam dał ustawodawca. Nigdy też nie było możliwości, żeby poukładać schematy związane z budowaniem biznesu, ale też w życiu prywatnym, żeby wszystko poukładać, zarabiać pieniądze i spłacać swoje zobowiązania lub wychodzić z nich w inny sposób. Ale zanim powiem, jak to wygląda dzisiaj i jakie mamy możliwości, chciałbym pokazać, jak to wyglądało historycznie.
Kiedyś w zastaw szło życie
Jestem po lekturze, która nazywa się “Dług”, ma prawie 600 stron i podtytuł “Pierwsze 5 tysięcy lat”. Obala sporo mitów i opowiada o tym, jak to przez ostatnie 5 tysięcy lat było z tymi długami.
Jeżeli ktoś, kto ma dzisiaj długi, słyszał moje pierwsze słowa tutaj, to mówi: ta, pewnie, Kokoszka, fajnie się mówi. Łatwo jest wyjść z długów? To nieprawda, jest ciężko, jest przerąbane, to siada na psychikę, to odbija się na rodzinach. Jestem tego świadomy. Miałem ponad milion złotych długu. Wiem o tym, że to jest ciężki moment. Sam prowadzę firmę oddłużeniową, prowadzę kancelarię prawną, która wspiera firmę oddłużeniową w wychodzeniu z długów ludzi. Ludzie mają kredyty frankowe, mają różnego rodzaju zadłużenia, trudne sytuacje życiowe i mówią: jak śmiesz w ogóle mówić, że to jest łatwe i proste?!
Specjalnie o tym mówię, żeby porównać do tego, co było kiedyś. Kiedyś, jak brałeś długi, zobowiązanie, to w zastaw dawałeś swoje życie. Patrząc na ostatnie 5000 lat, można powiedzieć, że jeszcze nie aż tak dawno ludzie szli do niewoli, jak nie spłacili swoich długów. Mało tego, jeżeli nie spłacili swoich długów, mogli iść ze swoją rodziną w niewolę, bo kto miał ją utrzymać. Dla rodziny właściwie, jakkolwiek to brzmi, było to lepsze rozwiązanie.
Jeżeli tak nie było, to były też sytuacje, jeśli ktoś uznał to za lepsze rozwiązanie, aby ta osoba była wolna i odpracowywała, wtedy dzieci tej osoby szły w niewolę. Tak to funkcjonowało.
Nigdy nie było tylu polubownych dróg
Wiem, że to jest skrajny przykład, ale jeżeli tak na to popatrzymy, to dzisiejsze rozwiązania, które mamy, naprawdę są dobre i jesteśmy w stanie w sposób ucywilizowany wyjść z długów.
Jeszcze nigdy w historii nie było zarówno tylu narzędzi, ale też instytucje finansowe nie były tak ugodowo nastawione na podpisywanie ugód. Banki, nie wiem, czy to z dobrego serca, czy dlatego, że coraz bardziej przegrywając w sądach, ale są nastawione na to, żeby ugodowo podchodzić do tematu. A zobowiązania mamy przecież nie tylko w bankach:
- u operatorów komórkowych
- w wodociągach
- w elektrowniach
- w fakturach
- w faktoringu
- w leasingu
Jak spojrzysz, jak struktura banku czy większych instytucji finansowych wyglądała kilkanaście lat temu, a jak wygląda dzisiaj — kiedyś nie było czegoś takiego jak dział restrukturyzacji. Dzisiaj to jest norma, to jest standard. W ryzyku kredytowym jest to wszystko wpisane, że część kredytów trzeba będzie zrestrukturyzować, więc od strony mentalnej też jest łatwiej. Przede wszystkim są też wyspecjalizowane instytucje takie jak małe firmy, ale nie tylko. Przecież jest więcej takich firm, jak moja. Są fundacje, które w tym temacie też wspierają.
To, że czytasz ten materiał, to jest sygnał, że podchodzisz odpowiedzialnie do tego tematu, chcesz się dowiedzieć, jak można z tego wyjść. Myślę, że właśnie takie osoby są szanowane przez instytucje finansowe, bo nie uciekają od problemu, tylko edukują się, wychodzą z inicjatywą, chcą rzeczywiście wyjść z zobowiązań, z problemów które mają.
Kilka liczb, bo one ustawiają perspektywę
W zeszłym roku prawie 8 tysięcy upadłości konsumenckich. Nigdy w historii Polski nie było takiej sytuacji, żeby albo 8 tysięcy upadłości przeprowadzonych. Na tapecie mamy nowelizację ustawy o upadłości konsumenckiej. To nie będzie tak, że to zwiększy się. To się pomnoży. Jak popatrzymy, jak to wygląda w reszcie Europy, no to dosłownie tam w dziesiątkach tysięcy lub setkach tysięcy upadłości rocznie jest przeprowadzanych. Polska będzie szła w tym kierunku. Co dokładnie się wtedy szykowało, opisałem w tekście o zmianach w upadłości konsumenckiej z 2020 roku.
W Polsce mamy ponad 2 miliony osób, które mają problemy ze spłatą zobowiązań. Ponad 2 miliony osób mają już niezapłacone przynajmniej dwie raty. Więc jeżeli teraz to czytasz, to mówisz: what? Nie wiedziałem. Bardzo często jest tak, że nie wiedziałem, myślałem, że to jest mój problem i że jestem jakiś tam X i ludzie sobie kręcą jakieś filmy negatywne, a jest to rzeczywiście wyzwanie.
Oferta 0%, czyli jak się robi drogi kredyt
Kiedyś prowadziłem franczyzę skoku i pamiętam, jak jedna z ofert kredytów, które tam były, nazywała się Oferta 0%. Czyli nie miałeś w ogóle oprocentowania tej pożyczki wtedy, czy kredytu. Ale miałeś prowizję w takiej wysokości, na ile miesięcy zawierałeś umowę. Czyli, jeżeli brałeś na 60 miesięcy, a to był najdłuższy możliwy czas i prawie wszyscy brali 60 miesięcy, to Twoja prowizja to było 60% tego kredytu. Z każdych 10 tysięcy złotych 6 tysięcy złotych to była prowizja.
To już oczywiście było na tyle dawno i wszystkie te kredyty są spłacone albo wypowiedziane. Mówię o tym dlatego, że warto wiedzieć, z czego naprawdę składa się rata, którą płacisz. Jeżeli ktoś się na tym zna, jesteśmy w stanie przeanalizować umowy i zobaczyć, z których ubezpieczeń da się zrezygnować. Ja mówię to z mojej strony, bo tym się zajmuję i widzę, czym się zajmujemy w firmach. Przełóż to sobie na swoje możliwości, na to, co możesz zrobić ze swoimi zobowiązaniami.
Średnia to 11 spraw
Jak popatrzysz sobie na statystyki i średnią taką jak osoby, które wychodzą z oddłużeń, to jest średnio 11 spraw. Chcę się skupić na podaniu kilku danych, kilku informacji, ale też jeżeli chodzi o takie mentalne podejście, bo to z czym najczęściej się spotykam i co jest największym oporem w wychodzeniu z długów, to są opory mentalne. To jest to, że myślisz sobie: jaki jestem zły, jak ja panikuję. Ile jest rzeczy, które mogłem zrobić lepiej i dlaczego mnie to spotkało.
Przychodzi mi właśnie pani i mówi: Mam 6 zobowiązań. Marcin, czy z tym się da coś zrobić? Ja mówię: u nas średnio, to jest 11 zobowiązań u jednej osoby. Ona mówi: o jej, serio? To z tym chyba dacie radę? No damy radę. I w ogóle inaczej — przyszła z opuszczoną głową, wychodzi z klatą do przodu. Zupełnie inne myślenie.
Jak ktoś teraz to czyta i mówi: a ja mam 18, to przecież aż tak dużo nie odbiegasz od tej średniej. Jakoś ta średnia powstała, te 11. Część osób ma 18, część ma 3 i tam się robi średnia. Więc to jest coś, czym można się zająć.
Twoja sytuacja nie jest wyjątkowa
To też nie jest tak, że masz nie wiadomo jak bardziej przerąbane niż inni. Ja wiem, że każdy przychodzi i mówi: Marcin, moja sytuacja specyficzna. To tak jak prowadzę szkolenie “Rozwiń swoją firmę” i za każdym razem ludzie mi mówią: moja firma jest specyficzna. A później robimy schematy, wszyscy kiwają głową w tym samym momencie. I tak samo jest tutaj. Każdy przychodzi i mówi: moja sytuacja jest wyjątkowa.
Ja wiem, że dla każdego indywidualnie to jest życie lub śmierć. To jest po prostu bardzo ważne. Natomiast to są pewne schematy, które doprowadzają do zadłużenia, i są pewne schematy, które pozwalają wyjść z tego zadłużenia. Rozpisałem je po kolei w 10 krokach do skutecznego oddłużenia.
Co możesz z tym zrobić
Materiały, o których mówię, były nagrywane w 2019 roku. Warstwa mentalna z nich nie zestarzała się ani trochę — 100% tej wiedzy jest aktualne. Prawna owszem, o upadłości pewne rzeczy się zmieniają i zmieniały się już po tym nagraniu. Jest cała seria o tym, jak wyjść z długów: aspekty motywacyjne, mentalne, rodzaje działań.
Nie chcę od nowa wymyślać koła i mówić wszystkich tych kroków po kolei, bo szkoda twojego czasu, szkoda mojego czasu. Dodatkowo polecam bloga na stronie eMediator.pl. Od kilku lat już artykuły na temat tego, jak wychodzić z długów, jak czyścić BIK, jak restrukturyzację przeprowadzić, jak przedsiębiorcy, jak osoby prywatne. Na blogu kancelarii prawnej eMediator Legal też. Tam masz dużo wiedzy.
Jeżeli sądowa droga w ogóle wchodzi w grę, to warto najpierw wiedzieć, kiedy ogłosić upadłość konsumencką i jak ją przeprowadzić.
Na koniec jedna rzecz. Nagrywam materiał o tym, jak wyjść z długów w 2020 roku, a na przełomie roku przeprowadziłem kilka analiz i rozmów z osobami, które znają się na tym, jakich materiałów powinienem nagrywać więcej, a jakich mniej. W całej tej analizie wyszło, że powinienem nagrywać mniej materiałów oddłużeniowych, bo jako przedsiębiorca powinienem nagrywać więcej o byciu przedsiębiorcą i że to będzie mnie lepiej pozycjonować. Natomiast nie jestem w stanie. Dane danymi, trudno, ale sam wyszedłem z tych długów. Sam je kiedyś miałem, wiem jak bardzo potrzebowałem pomocy.
Chcesz przejść przez to z kimś, kto sam to przeszedł i robi to zawodowo? W swoim zakresie mam Doradztwo oddłużeniowe.


