Marcin Kokoszka Go BIG or Go HOME

Czym jest inflacja i jak z nią w dzisiejszych czasach walczyć?

Jak w bezpieczny sposób zrobić, aby to pieniądze pracowały na nas, a nie my na pieniądze? Podaję przykłady, które wg mnie mają tutaj sens.


Uwaga na start: to zapis rozmowy sprzed lat. Inflacja zmieniała się od tego czasu wielokrotnie, więc wszystkie odczyty, które tu padają — oprocentowanie lokat 1,5%, 0,5%, 0,1% czy 0,01%, inflacja na poziomie 1-2%, prognoza 4,6%, oprocentowanie 7% w skali roku — są liczbami z tamtego momentu i dzisiaj nie obowiązują. Zostawiam je, bo dobrze pokazują mechanizm. Nie zostawiam ich po to, żeby cokolwiek na nich dzisiaj liczyć. To nie jest rekomendacja inwestycyjna ani oferta, tylko zapis tego, jak wtedy o tym myślałem.

Z inflacją zwykły człowiek nie walczy

Temat jest bardziej ekonomiczny — chyba tak można by było powiedzieć. Duża część osób, która mnie ogląda, to osoby, które inwestują, które odkładają pieniądze, i to, co ich najbardziej boli, to jest właśnie inflacja. Głównie tych, którzy odkładają, a niekoniecznie inwestują.

Chcę porozmawiać o tym, jak walczyć z inflacją i jak się przed nią ustrzec. Bo właściwie z inflacją nie wiem, czy my na poziomie takim zwykłych ludzi jesteśmy w stanie jakoś walczyć. To bardziej rządy, banki.

Natomiast jeżeli chodzi o nasze poczynania, to my możemy bardziej dostosować się do tego. Przede wszystkim nie tyle walczyć z samą inflacją, ale mieć na tyle dużo pieniędzy, ile można było za to kupić towarów jeszcze jakiś czas temu. Bo tym właśnie jest inflacja.

Inflacja powoduje, że za te same pieniądze za jakiś czas będziesz mógł kupić mniej towaru. Złośliwi bardziej w branży nieruchomości mówią, że to nie nieruchomości drożały, tylko pieniądz tracił na wartości, przez co trzeba było więcej tych pieniędzy zapłacić za nieruchomości, a że tylko nieruchomości to jest ten taki gwarant.

Inni znowu mówią, że tylko złoto. Odkąd nie ma bezpośredniego związku pieniądza ze złotem, to oczywiście złoto idzie w górę. Ale to nie jest tak, że złoto jest więcej warte, tylko pieniądze są mniej warte.

Dziesięć złotych na wycieczkę szkolną

Być może coś w tym jest. Nie wiem, czy pamiętasz, jak 15-20 lat temu 10 złotych to był normalnie jakiś tam pieniądz. Pamiętam, jak jechałem na wycieczkę szkolną i dostałem 10 zł na wyjazd, i za to można było normalnie sobie jakieś rzeczy kupić, zjeść, pamiątkę przywieźć i tak dalej. Dzisiaj, wiadomo, potrzeby życiowe się zmieniły, inaczej człowiek funkcjonuje, ale jak sobie myślę o 10 zł, raczej już jest tak, że te ceny są zupełnie inne i dziecku dzisiaj dałbym więcej na tą wycieczkę niż 10 zł. Nie dlatego, że jestem innym rodzicem, tylko dlatego, że po prostu są inne czasy i ten pieniądz ma zupełnie inną wartość.

Lokata, od której jeszcze płacisz podatek

I teraz jeżeli masz pieniądze i trzymasz je w skarpecie albo na lokacie, już nawet na tym oprocentowaniu, które jeszcze rok temu było, czyli szalone 1,5%, dzisiaj mają 0,5%, a przecież są banki, które już zrobią 0,1%, a nawet 0,01%, to jeszcze od zysku trzeba zapłacić podatek dochodowy, co jest w ogóle szalone, bo w tym przypadku, jeżeli sobie popatrzymy, że pieniądz tak naprawdę stracił na wartości, a tylko dlatego, że mamy ich trochę więcej, to od tego trochę więcej musimy jeszcze zapłacić dochodowy, co sugerowałoby, że coś na tym zarobiliśmy. To jest naprawdę szalone. Ale tak jest. I teraz co my z tym możemy zrobić?

Ile zjada prognoza na poziomie 4,6%

Jeżeli już wiemy, czym jest inflacja i jak ona działa, to powinniśmy się skupić na tym, żeby teraz kolejne nasze działania spowodowały, że zarobimy na tych pieniądzach więcej, niż jest inflacja. Nie tylko złoto było ostatnio na swoich historycznych górkach, ale inflacja też przez ostatnie kilka lat. Nie mówię o tym, co działo się dwadzieścia kilka lat temu, gdzie inflacja umiała sięgać setek procent, ale o tym, co działo się przez ostatnie lata — to było raczej na poziomie 1-2%.

Wtedy prognoza była na 4,6%, tak było na początku roku, co jest dużą ilością. Wyobraź sobie, że masz odłożone 1000 zł. Z tego 46 zł, jeżeliby liczyć w dół, po prostu stracisz, bo będziesz musiał za rok wydać 1046 zł, żeby kupić to samo, co dzisiaj kupujesz za 1000 zł. Dużo, niedużo. Może przy tym tysiącu powiesz: oj tam. Ale jeżeli codziennie tak się dzieje, jeżeli tak się dzieje rok po roku, to nagle się okazuje, że po kilku latach rzeczywiście wypadałoby dostać podwyżkę albo zarabiać więcej.

Trzy rzeczy, które wtedy wydawały mi się sensowne

Jedną z popularniejszych rzeczy przy inwestowaniu, przy zarabianiu, przy dochodach pasywnych, o czym mówią szkoleniowcy, jest to, że niech pieniądze pracują na ciebie, a nie ty na pieniądze. To jest bardzo fajne. Tylko jak zrobić, żeby to jeszcze było w miarę bezpieczne. Podam trzy rzeczy, które wg mnie miały sens — i to nie jest tak, że daję jakąś rekomendację, tylko mówię, które wg mnie mają sens, a które być może nie są takie do końca oczywiste.

Po pierwsze: akcje dywidendowe

Pomyślisz: Marcin, ale ostatnio akcje poleciały w dół, giełda w ogóle zachowuje się irracjonalnie, czasem leci w górę, czasem w dół. Tu jednak nie chodzi o to, żeby na tych akcjach zarabiać na kursie. W akcjach kiedyś chodziło o to, że kupujesz akcje firmy i jak ta firma zarabia, to dostajesz część tego zysku. Ma to sens? To jest tak, jakbyś był udziałowcem danej firmy, bo jesteś.

Później to się zmieniło i dzisiaj giełda kojarzy się bardziej z hazardem, bo mamy zarobić na tym, że jesteś udziałowcem w danej firmie. Natomiast możesz mieć po kilka, kilkanaście — kilkanaście może to jest rzeczywiście dużo, ale kilka procent możesz otrzymać dodatkowo, plus szansa, że po prostu takie akcje pójdą w górę.

Ale to ma sens tylko wtedy, jeżeli patrzysz na to w dłuższej perspektywie, że rzeczywiście te akcje, niezależnie od tego, czy pójdą w górę, czy pójdą w dół, to zarabiasz na dywidendzie, a nie na tym, że później sprzedasz drożej te akcje.

Po drugie: nieruchomości

Na podobnej zasadzie i na drugim miejscu tutaj — i to nie jest tak, że któryś jest lepszy, któryś gorszy, tylko po prostu jako pozycja druga — to są nieruchomości. Mówiłem już o tym kilka razy, pokazywałem też, jak zarabiałem na nieruchomościach, na flipowaniu. To jest po prostu biznes, to nie jest inwestowanie nie wiadomo jakie. To jest po prostu tak, jak w sklepie: kupię taniej, sprzedam drożej.

I kolejna rzecz, że nie wiem, co teraz będzie w nieruchomościach. Jeszcze pół roku wcześniej mówiłem, że nie przewiduję tego, żeby szło bardzo mocno w górę, i to nie z powodu koronawirusa, tylko mówiłem, że tak prawdopodobnie będzie. I mówiłem o tym, że prawdopodobnie to nie będzie w jakiś szalony sposób spadać, ale pójdzie bardziej bokiem. Teraz prawdopodobnie spadnie, ale też tego nikt nie jest w stanie jakoś super mocno przewidzieć.

Dlaczego akurat wtedy mógł być dobry czas na nieruchomości? Po pierwsze rzeczywiście prawdopodobnie dało się trochę taniej kupić — nie dlatego, że cały rynek pójdzie bardzo mocno w dół, ale będą takie osoby, które będą zdesperowane, żeby sprzedać. Kredyty są na gorszych warunkach udzielane, bo są i droższe, i po prostu większy wkład własny musi być, więc odpadają wszystkie osoby bez kapitału.

Tylko czy w tym przypadku, jeżeli robisz taki najem, to jest tak, że te pieniądze pracują na ciebie? Niekoniecznie. Jednak jesteś w to zaangażowany i to jest normalny biznes, chyba że całkowicie gdzieś tam delegujesz na zewnątrz, ale wtedy ta rentowność jest odrobinę niższa. Zależy, jaki jest Twój cel.

Natomiast jeżeli byś tylko chciał kupić, żeby stało, żeby gdzieś tam w przyszłości rosło na wartości, to już w ogóle nie wiem, czy to jest dobre rozwiązanie. Tego nikt nie zagwarantuje.

Po trzecie: zysk wyższy niż inflacja

Trzecia rzecz to zwykła arytmetyka. Żeby cokolwiek zostało, zysk musi być wyższy niż inflacja — a ta była wtedy prognozowana na 4,6%.

Ludzie porównywali to wtedy do lokat, czy do innych inwestycji, i mówili: bo tam na lokacie 1,5%, a u was 7%. Ja mówię: no dobra, ale przecież na tej lokacie to inflacja zjada cały zysk, teraz to już jest gwarantowane. Bo mówi się: pewne jak w banku, tylko w lokaty. A jak dzisiaj idziesz na lokatę, to masz gwarancję straty — nie takiej papierowej, bo dostaniesz z powrotem tyle, ile włożyłeś, tylko za to mniej kupisz.

Dlaczego zbyt wysoki procent brzmi niewiarygodnie

Oczywiście znowu nie 25%, 50%, widziałem takie oferty 55%. Jak coś wygląda na 55%, to jest tak mało realne, że naprawdę sprawdź to 100 razy. Jeżeli gdzieś masz kilkunastoprocentowe, być może, ale sprawdź to — może już nie 100 razy, ale 10. Ale to, co jest realne w dobrym biznesie, to gdzieś tam pomiędzy właśnie te 6% a 10% to jest możliwe.

Oczywiście to wszystko zależy od tego, jak dobry jest biznes, bo są, oczywiście, tak mocne biznesy, tak stabilne, niektóre są tak naprawdę stabilniejsze od państw, jeżeli działają globalnie i mają rating lepszy niż państwa i ich wiarygodność jest większa niż państwo, więc biorą na bardzo mały procent, ale wtedy znowu nie chronisz się przed efektem inflacji. Więc musisz znaleźć na tyle wiarygodne firmy, na tyle dobre biznesy, żeby były bezpieczne, ale takie, które jeszcze dają odpowiedni procent. Czyli to, o czym wtedy mówiłem, to jest gdzieś tam od tych 6% do 10%, myślę tak maksymalnie. Bo też jest tak, że jak ktoś daje 12%, 15%, to dlatego, że może, albo musi po prostu, żeby pozyskać tych inwestorów, i tak jest.

Też kiedyś gdzieś dawałem większy procent i wprost mi ludzie pisali i mówili: to nie może być prawdą. Stać mnie było, żeby dać większy procent, ale dawałem 7%, bo to brzmi dużo bardziej wiarygodnie. Jestem tu bardzo szczery w tej wypowiedzi. Ale też musi to wyglądać wiarygodnie, a dwa — po prostu już wyrobiliśmy sobie odpowiednią markę, renomę.

O obligacjach i o złocie

Jak popatrzysz sobie na obligacje — a ich tu nie rekomenduję — to popatrz, jak to funkcjonowało, jak często one były rolowane. Jeżeli teraz one nie będą rolowane, czyli spłacane kolejnymi obligacjami, to jestem bardzo ciekawy, jaką opinię za dwa lata będą miały obligacje i ile obligacji korporacyjnych po prostu gdzieś tam nie pyknie.

Więc zobacz sobie historycznie, zobacz, co może się dziać. Zbieraj wiedzę albo korzystaj z porad osób, które ten czas poświęciły na to za Ciebie.

Ja też tego materiału w całości nie przygotowałem sam. Ja też współpracuję z osobami, które poświęcają na to czas, żeby to przeanalizować, i żeby niektóre z moich pomysłów sprawdzić. Mówię: sprawdź tą obligację, może akurat. To oni mi doradzili i powiedzieli: Marcin, to nie jest najlepsza opcja, żeby dzisiaj rozmawiać o tych obligacjach, i to nie będzie dobra opcja przez najbliższe dwa lata, a później zobaczymy, jak to będzie wyglądało.

O złocie tu nie mówię, bo tam jest inny cel inwestowania w złoto. Ale nie po to, żeby chronić się przed inflacją.

Jeżeli chcesz to poukładać z kimś, kto siedzi w liczbach

Takie decyzje najtrudniej podejmuje się samemu, w głowie, między jedną a drugą sprawą. Jeżeli chcesz mieć kogoś, kto przez rok patrzy Ci na ręce:
Roczny Mentoring z Marcinem Kokoszką

Przeczytaj też

Przeczytaj też

Zostaw komentarz